29-06-03

8 - Spoorstaking : in een klein stationnetje...


Foto: doodlopend spoor in een klein Welsh stationnetje in 1996, een spoorlijn opgekalefaterd als toeristische attractie. Een spoorstaking hier zou wel een laag chantage-gehalte hebben.

De NMBS (Nationale Spoorwegmaatschappij) heeft al een tijdje een nieuwe baas, Vinck. Die heeft een plan opgesteld waardoor de jaarlijkse gigantische verliezen van deze Staatsonderneming zouden moeten worden teruggedrongen. Maar de operationele verliezen zijn maar een topje van de ijsberg.
De historische schulden van het Spoor zijn torenhoog, en in feite een weerspiegeling van de operationele verliezen van de vorige jaren. Dat het hier om investeringskosten zou gaan is immers zwaar overdreven, door sell-and-lease-back operaties bezit het Spoor nog weinig eigen materiaal.
Wat er ook van zij, deze schulden zijn eigenlijk een verdoken staatsschuld, en de gemeenschap zal er moeten voor opdraaien.

De fundamentele vraag die moet worden gesteld is niet hoe de staatssubsidies aan het Spoor wat terug te dringen, en de rest maar blauw-blauw te laten.
De hamvraag is of kleinmazig personenvervoer via het Spoor nog van deze tijd is.
Bekijk de infrastructuur maar eens: sporen op eigen bedding, electrificatie, seinapparatuur, stations.
Bekijk ook het rollend materieel. Een spoorwagon maken is eigenlijk handwerk en kost een veelvoud van een autocar of autocars met dezelfde capaciteit.
Als een ernstige kosten-baten studie zou worden gemaakt, en een vergelijking met het (publiek) personenvervoer op de weg, dan zou de rekening waarschijnlijk zwaar in het nadeel van het Spoor uitvallen.
Maar voor politici is deze evidentie blijkbaar een "atoombom". Ze zien de NMBS blijkbaar nog steeds als een werkgelegenheidsmachine, niet als een transportmiddel dat aan marktwetten zou moeten gehoorzamen.
Anti-sociaal? Zijn de vele nutteloos bestede miljarden belastingsgeld dan niet asociaal? Daar moet ook Jan-met-de-pet voor opdraaien. Jan-met-de-pet die voor zijn noodzakelijke auto al veel te veel belastingen betaalt.

Welke lijnen en welke activiteiten zijn ècht winstgevend bij het Spoor?
Waarschijnlijk alleen het massief goederenvervoer in bulk of container, de grote internationale lijnen en de HST, en de pendellijnen naar de steden tijdens de spits.
Ach, er mogen gerust factoren van maatschappelijke meerwaarde meespelen bij puur economische onrendabiliteit.
Een stads- en voorstadsnet om het vervoer naar de steden te ontlasten, een HST net om het luchtverkeer wat binnen de perken te houden.
En dan nog, de zwaar gesubsidieerde HST Thalys Leuven-Parijs vraagt meer dan 80 Euro voor een retourtje (nu niet na te gaan, de warrige website ligt voortdurend plat), de niet-gesubsidieerde privé autocarmaatschappij Eurolines klaart de klus voor 30 Euro.

Dus waar zijn we mee bezig? Het Spoor is uit de tijd. Treinen waren prachtige vervoermiddelen in de 19e en de eerste helft van de 20e eeuw.
Maar via de weg en de lucht kan nu goedkoper.
De massaal vrijgekomen sommen na het grotendeels opdoeken van het Spoor kunnen best worden besteed aan het verbeteren van de capaciteit van onze autowegen, want de slagaders van onze economie slibben dicht.
Breng de Brusselse Ring op 5-6 rijstroken, de grote assen als de E17, de E19, de E40 op 4-5, en vul de missing links aan, bvb. de verbinding E19-E314 over Rotselaar.

Wie geen auto of rijbewijs heeft en op het openbaar vervoer aangewezen, kan nog altijd beroep doen op snelbussen die stukken goedkoper blijken dan de trein. Reserveer voor deze snelbussen en andere vormen van openbaar vervoer (taxi's, werknemersvervoer, volle busjes) dan ook één van de bijgekomen rijstroken. Ze zitten dan niet mee vast in de file.

En wat dan met de Kyoto-norm?
Autoverkeer brengt naar verluid meer broeikasgassen in de lucht dan treinverkeer.
Maar is dat wel zo? Het verband tussen broeikasgassen en globale opwarming is controversieel.
De VS (de grootste broeikasgasvervuiler) laat zich niets aan Kyoto gelegen, dus waarom zouden wij het doen?
En is opwarming dan wel zo slecht? Nederland loopt half onder water en wij krijgen een Middellandse Zee klimaat!
En bovendien, om treinen te laten rijden is er ook energie-opwekking nodig, zij het op een andere plaats dan het verbruik.
En wie echt van Kyoto wakker ligt kan met het overvloedig vrijgekomen NMBS geld ook vervuilingsrechten "kopen" in Rusland, Siberië en Antarctica.

Besluit: niet Belgisch, niet Vlaams, niet Waals, maar gewoon weg ermee, dat Spoor. Grotendeels dan toch, behalve voor markt-niches.

13:30 Gepost door VH | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.